Het nest wordt tussen riet en zeggen gebouwd. Het bestaat uit plantendelen zoals rietstengels en is bekleed met fijner materiaal. Het wijfje legt 4 à 6 olijfbruine eieren. Ze komen na 25 dagen uit. De jongen verlaten het nest na 15 dagen en kunnen na 50 dagen vliegen. Het wijfje staat alleen in voor het grootbrengen van de jongen.

Roerdompen hebben tijdens het broedseizoen een territorium dat fel verdedigd wordt. Het mannetje lokt vrouwtjes in zijn territorium door middel van zijn baltsroep. Een mannetje heeft soms meerdere wijfjes. Mannetjes die het wagen het gebied te betreden kunnen rekenen op een gevecht dat soms eindigt met de dood van één van de twee. De vogels gebruiken hun scherpe snavel als wapen. Ook andere indringers worden met de dolkachtige snavel aangevallen.

Roerdompen leven van vis, amfibieën en insecten. Zo nu en dan worden ook moerasvogels als kleine karekiet, baardmannetje, waterhoen en waterral gegeten. Spitsmuizen en waterratten staan ook op het menu. Meestal jagen ze in open water aan de rand van het riet.

Roerdompen leven solitair. Het is een schuwe vogel die vooral in de avond en nacht actief is en zich heel zelden zal laten zien. In het voorjaar verraadt hij zijn aanwezigheid echter door zijn roep. Dan laat het mannetje een ver dragend, resonerend 'u-woem' horen, dat wat doet denken aan het geluid van een misthoorn. Zijn geslachtsnaam 'Botaurus' betekent zoiets als 'het brullen van een stier'. De tonen worden met pauzen van ca. 2 seconden herhaald en zijn soms tot op een afstand van 5 km te horen. De roerdomp produceert dit eigenaardige geluid door lucht in zijn keelzak te persen en die met krachtige stoten weer vrij te laten. Na een paar 'hoemps' is de luchtzak leeg en wacht hij even alvorens die weer op te vullen en een nieuwe reeks af te steken. De beste periode om de roep eens te horen is in april-juni en dan vooral bij valavond en in de vroege ochtend. Bij gevaar tracht de roerdomp zich, evenals het wouwaapje, onzichtbaar te maken door de 'paalhouding' aan te nemen, waarbij hij met naar boven gerichte snavel roerloos tussen de rietstengels staat en met zijn omgeving versmelt. De roerdomp grijpt zich in hoog riet aan enkele stengels tegelijk vast om zijn omgeving af te speuren.